Twee tabbladen onder Instellingen → Calculatie bepalen waarmee elke nieuwe calculatie begint: Opslagen en Eenheden. Beide zijn voorinstellingen — ze besparen je het intikken, ze veranderen niets wat al bestaat. Zien kunnen alle kantoorrollen ze, wijzigen kan Kantoor – Beheerder.
Opslagen — je opslag per kostensoort
Een opslag is het percentage dat je op je inkoopprijs zet, zodat algemene kosten en winst binnenkomen. Zirko houdt hem apart bij voor vijf kostensoorten: Arbeid, Materiaal, Materieel, Uitbesteed werk en Overig — omdat bijna geen bedrijf op uitbesteed werk dezelfde opslag neemt als op eigen materiaal.
Tik in een veld, vul het percentage in — bovenaan de kaart verschijnen Annuleren en Opslaan. Toegestaan zijn getallen van 0 tot 9.999,99 met hoogstens twee decimalen, dus 12 of 12,5, niet 12 %. Komma of punt neemt Zirko allebei aan, net wat je toetsenbord biedt; daarna wordt het percentage getoond in de schrijfwijze van je land. Ligt het boven de grens, dan zegt het veld het je vóór het opslaan.
Een gewijzigde opslag geldt alleen voor nieuwe dingen. Hij wordt vooraf ingevuld als je een nieuw materiaal, een nieuwe dienst of een nieuwe prijscalculatie in een document aanmaakt. Wat al in de stamgegevens staat of al is gecalculeerd, rekent verder met het oude percentage. Wil je bestaande materialen bijwerken, dan gaat dat in de stamgegevens per map of voor een selectie via Opslagen vastleggen — zie Diensten en materialen aanmaken.
In de prijscalculatie van een post staat deze opslag per kostensoort opnieuw, en daar is hij voor die ene post te wijzigen. Waar een arbeidsregel haar inkoopprijs vandaan haalt — het uurtarief —, leg je vast onder Loongroepen.
Eenheden — wat er te kiezen is
De kaart Eenheden toont elke eenheid die in posten, stamgegevens en calculatie te kiezen is. Een nieuw bedrijf krijgt deze lijst in de taal waarin het wordt aangemaakt — een bedrijf in Milaan begint met pz. in plaats van Stk., een in Warschau met szt., een in het Nederlands met st.. Daarna is ze van jou: wat al bij stamgegevens en posten staat, wijzigt Zirko niet.
In de e-factuur staat de code van de eenheid. De vooraf ingestelde eenheden herkent Zirko in elk van zijn talen — pz. wordt daar net zo goed de code voor stuk als st.. Een eigen eenheid die Zirko niet kent, gaat eruit als algemene hoeveelheidseenheid.
In Italië, Polen en Finland heeft de e-factuur daarnaast een veld voor de eenheid als woord — in Italië en Polen is het bestand zelfs de factuur zelf. Daar staat hetzelfde woord als op het blad, bijvoorbeeld pz. of szt., en de code blijft ernaast staan. Past een woord niet in het veld, dan staat daar alleen de code.
Op het blad staat de eenheid in de taal van het document. Schrijft een bedrijf in Wenen een Engelse offerte, dan beheert het Stk. — gedrukt wordt pcs. Opgeslagen blijft jouw tekst, en de editor toont hem ook zo; alleen het blad vertaalt, en alleen wat Zirko zeker herkent. Een eigen eenheid zoals “doos” staat op elk blad zoals je haar hebt geschreven. Is het document uitgegeven, dan blijft de gedrukte eenheid zoals ze bij de eerste weergave was. Bij een e-factuur ligt het woord al bij het uitgeven vast, want het bestand ontstaat vóór het eerste blad — blad en bestand dragen daarna hetzelfde woord.
Via Bewerken opent het dialoogvenster:
- Eenheid toevoegen — afkorting invullen en met Eenheid overnemen opnemen. Hoogstens 20 tekens. Nieuw toegevoegde eenheden dragen tot het opslaan het merkteken Nieuw.
- Een eenheid verwijderen gaat via het symbool in haar regel.
- Dezelfde eenheid twee keer laat Zirko niet toe, ook niet met andere hoofdletters en kleine letters.
De laatste minuuteenheid en de laatste uureenheid van je lijst dragen het merkteken Vast en kunnen niet worden verwijderd — af fabriek min. en uur. Daarmee rekent de prijscalculatie de arbeidstijd — zonder die eenheden stond er in elke arbeidsregel nul minuten, en niemand zou het merken. Voer je er een twee keer, bijvoorbeeld uur en h, dan mag er een weg.
Standaardwaarden
De kaart Standaardwaarden legt vast welke eenheid vooraf is gekozen: voor een Nieuwe post en, onder Calculatie, voor elk van de vijf kostensoorten. Af fabriek zijn dat st. voor een nieuwe post, min. voor arbeid, m2 voor materiaal en Pst. voor de overige drie.
Een eenheid die als standaardwaarde is ingevuld, kan niet worden verwijderd — Zirko zegt je dan dat je eerst de standaardwaarde moet wijzigen. Los van de standaardwaarden zijn in elke post altijd alle eenheden te kiezen.